زمان مطالعه: ۷ دقیقه
استند-آپ «2017»؛ بازگشت ناگهانی و ناخوشایند «لوئی سی.کی» به فرم
آتلانتیک: «2017»، تازهترین استند-آپ «لوئی سی.کی» با نزدیک شدن کمدین به جلوههای بصری تا حد ممکن آغاز میشود: یک ظاهر کت و شلواری. سی.کی، از ابتدا تا انتهای ظهور پررنگ خود به عنوان یک کمدین، همیشه با تیشرت مشکی و شلوار جین به روی صحنه میآمد، یونیفورمی کارگرگونه برای کسی که طنز تجربیاش با سلوکی عامیانه (حتی اگر کفرآمیز و غالباً تلخ هم باشد) شکوفا میشود. سی.کی در «2017» میخواهد تأکید کند که تغییراتی در او صورت گرفته است. با لباسی رسمی که ظاهرش را بیشتر به مسئول برگزاری تشییع جنازه شبیه کرده تا یک کارگر ساده، وارد صحنه میشود. سپس، با تغییری دیگر، به مسئلهای ورود میکند که آن را آشکارا از قبل آماده کرده است.
سی.کی هیچگاه به مقدمهچینی و یا جمعبندی در اجراهایش علاقهمند نبوده. او در آغاز استند-آپ «مسخره» (Hilarious) در سال 2010، که میتواند اوج دوران حرفهای این کمدین هم باشد، اجرای خود را با «سلام به همه،» آغاز کرده و سپس دو دقیقهی تمام را به تحلیل پوچی اصطلاح «همه» اختصاص میدهد. او در استند-آپ «زنده در سالن بیکن» (Live at the Beacon Theater) حضار پرشور را به نشستن فراخوانده و میگوید «مقدمهچینی نداریم، گور پدرش. شروع میکنیم.» اما در «2017» سی.کی به ناخوشایندترین شکل ممکن آغاز میکند. «خوب به نظر من سقط جنین... میخواهم نظرم را بگویم، به نظر من اجازهی سقط جنین نباید به کسی داده شود، مگر اینکه لازم باشد. در آن صورت بهتر است که بچه سقط شود!»
سالهاست که سی.کی به مسائل حساس ورود میکند، اما این کار به شکلی صورت میپذیرفت که مخاطب هم با او همراه میشد. او طنزپرداز دستکم گرفتهشدهی خوشبرخورد، توانا و ناخشنودی بود که هنوز با اندک جذابیتی که داشت، بدون درنظرگرفتن حرمت مسئلهی مطروحه، میتوانست بر مخاطب حکمرانی کند. ولی در «2017» میخواهد با ایجاد تشویش و نگرانی در بیننده کارش را شروع کند. او بلافاصله با تمسخر خندههایی که با جملات ابتدایی دریافت کرده صحبتهایش را ادامه میدهد و گلایه میکند که «به نظر من باید به زنان اجازهی نوزادکشی بدهند، فکر نمیکنم زندگی آنقدرها هم مهم باشد. زندگی مهم نیست. مردم بیش از حد به خاطرش هیجانزدهاند. فهرستی از مزخرفترین چیزها تهیه کنید. همهی آن چیزها در زندگی وجود دارند.»
این جملات سی.کی را سریعاً به معمای پیچیدهی این استند-آپ هدایت میکند، همان سؤال بزرگی که قصد پرسیدنش را دارد: زنده بودن چه ارزشی دارد؟ چه چیزی مانع میشود که همین الآن به زندگی خاتمه ندهیم؟ «میگویند نباید درمورد خودکشی حرف زد، ولی باید درموردش حرف بزنیم! دنیا پر است از آدمهایی که امروز خودکشی نکردهاند... زندگی گاهی خیلی سخت و غمانگیز و عذابآور میشود، ولی شما مجبور به ادامه دادنش نیستید. آدم واقعاً مجبور نیست زندگی را ادامه دهد... چون میتواند خودکشی کند.» شاید این گفتهها تماشاگر را به خنده وادار کند، اما 10 دقیقهی ابتدایی را حتی بدون لبخندهای عصبی هم میتوان سپری کرد، و شگفتزده شد از آزردگی خاطری که سی.کی ظاهراً میخواهد درست در نقطهی شروع استند-آپ برانگیزد.
این حرفهای بیمعنی به سبب تفاوتی که با سلوک همیشگی سی.کی دارد (لبخند محزون و خندههای مصنوعی بیشماری که نشان میدهد حرفهایش اغلب جدی نبوده)، و نیز شیرجهزدنهای بیباکانهی او به مسائل پیچیده، به شدت غافلگیرکننده است و احتمالاً همه آنرا نادیده خواهند گرفت. اما شروع اجرا به این علت غیرعادی است که برای زمان باقیماندهی اجرا در حکم یک شعار تبلیغاتی عمل میکند. سی.کی سالیان درازی صرف پرداختن به سؤالات کوچک زندگی کرده: هدف از کارهایی که میکنیم چیست، هدف از حرفهایی که میزنیم چیست، چرا شکل روابط انسانها اینگونه است، و چرا طرز تفکر کودکان (به خصوص بچههای خودش) تا این حد فرق دارد. با «2017»، و پس از این همه سال، او سعی میکند معماهای بزرگتر وجود بشر را حل کند.
شاید این تلاش استند-آپ را از چیزی که واقعاً هست ارزشمندتر بنمایاند، اما در «2017» موضوعات به هم پیوستۀ بسیار روشنی وجود دارد که هیچگاه تا این حد در اجراهای او شاهد نبودهایم. سی.کی سؤال میکند که چرا به رفتگان نزدیکمان متوسل میشویم که از آن بالا «به ما نگاه کنند»، و شوخی میکند که حال که دار فانی را وداع گفتهاند بهتر است آنان را از بند چنین مسائل جزئی و کوچکی رها کنیم. او به سبک و سیاق مخصوص خودش از عشق تمجید میکند و هشدار میدهد که «طمع نکنید و انتظار نداشته باشید که [عشق] دوام پیدا کند.» افسانهی آشیل را تفسیر میکند و آنرا روایت مأموریت غیرممکن هر والدینی میداند که سعی میکنند از فرزندانشان محافظت کنند و رضایتشان را جلب.
این جهش تماتیک از سالها پیش در دست پرداخت بوده است. پس از پنج اجرای بینظیر درخلال سالهای 2007 تا 2011 (بیشرم، جویدهشده، مسخره، کلام، زنده در سالن بیکن)، سی.کی عاقبت پایش را از روی پدال گاز برمیدارد. او ظرفیتهای هنریاش را در سریال «لوئی»، مجموعهای که هرچه پیش رفت دراماتیکتر و سریالیزهتر شد، و همینطور سریال «هوراس و پیت»، ملودرام صریحش که یادآور روزهای ابتدایی تلویزیون به عنوان یک مدیوم هنری بود، نشان داد. او اجراهای استند-آپ دیگری هم دارد (وای خدای من، 2013 و زنده در کامدی استور، 2015) که شاید خیلی از کمدینها عجولانه ارزیابیشان کنند، اما شلختهتر و مصنوعیتر به نظر میرسند.
در «2017»، یکی از دو استند-آپی که قرار است از سی.کی روی نتفلیکس منتشر شود، به نظر میرسد که او رویکردی روشنتر درپیش گرفته باشد. پروندهی «هوراس و پیت» برای همیشه بسته شده، و حدود دو سالی هست که شاهد اپیزود جدیدی از سریال «لوئی» نبودهایم (تولید سریال هنوز متوقف نشده)، اما در این چند سال اخیر، دورنمای کمدینها بشدت تغییر پیدا کرده است. وقتی که سی.کی تصمیم گرفت اجراهایش را به جای انتشار از طریق شبکههایی چون HBO و کامدی سنترال، به صورت آنلاین از طریق وبسایتش به فروش برساند، توضیح داد که میخواسته از سیستمی اجتناب کند که دیگر مثل سابق علاقهای به روی ایر بردن استند-آپ نشان نمیدهد.
اما نتفلیکس این روزها صدها میلیون دلار صرف خرید حق پخش اجراهای کمدینهای بزرگی مثل «کریس راک»، «دیو شپل»، «جانی مالنی» و دیگران میکند. این سرمایهگذاریها در کنار فقدان پیشنهادات دیگر، به نظر میرسد که باعث تشویق سی.کی شده باشد. «2017» سرشار منحرف شدنهای خندهدار از بحث، تقلید صداهای احمقانه، و همان طنز تلخ تجربی در مورد زندگی و خانواده است که سی.کی همیشه از پیش کشیدنش لذت میبرد. اما از طرفی هم نقبی است به پرسشهای ادراکی زندگی. سی.کی چارچوب شوخیهایش را بازجوئی حال و روز فعلی بشر تعیین میکند، راه و روشی که کمک میرساند به درک این مسئله که چرا انسان در رویارویی با مصائب و سختیهای کوچک و بزرگ زندگی همچون یک سرباز در خدمت پایداری میکند. این اجرا یک بازگشت تحسینبرانگیز است، و اشارهای افزون به این نکته که استند-آپ یک ساعته فرمی است هنری که از جانش رمقی بسیار باقی مانده.
دانلود استند-آپ «2017»
دیدگاهها
مهمان
برای ارسال دیدگاه باید وارد شوید