مادر بودن

نقدی بر فیلم «ناهید»

مطمئناً فیلم با کارگردانی یک فیلم اولی، به شدت خوب ساخت و پرداخت شده است و برای اولین تجربه فیلم بلند «آیدا پناهنده» قابل تأمل است و لازمه یک فیلمنامۀ نسبتاً خوب و پیش برنده داستان و روابط شخصیت ها دیده شده است. فیلم روایت مادر بودن به زبان شخصیتی به نام ناهید را بیان می کند و مخاطرات و مشکلاتی که یک مادر در مواجهه با جامعه کوچک شهری و پر از حرف ها و حدیث هایی که می توان به شخصیت زن گفته شود را مورد کنکاش قرار می دهد. در واقع شخصیت ناهید چوب مادر بودن را به اندازه کافی می خورد ولی آن چیست که مادر را مادر می کند؟ و آن چیست که مادر برای فرزندش، به سوی موقعیت های پر تلاتم از بدگویی و فحش و ناسزاگویی و توهین به خود و حتی تهمت ها را می برد ؟

ناهید به عنوان تیپی از مادران جامعه است که متأسفانه در برابر جامعه ای پر از هیاهو و پر از خطرهای ریز و درشت قرار می گیرد. از یک طرف مادریست که برای پسر 10 یا 12 ساله خود باید مادری را به جا آورد و از طرف دیگر در برابر نیش ها و زبان های تیز مردمان اطراف در امان بماند و همچنین فیلم روایتی خطی از شوهرانی که در نوجوانی عاشق و سودای ازدواج کردن را می پرانند و در جوانی در منجلاب اعتیاد و قمار می افتند، را دارد .

فیلم، قهرمان را مادر قصه نشان می دهد اما در مواردی مادر قصه متأسفانه در مصاف با واقعیت و مرز بین راستگویی و دروغگویی به سمت دروغگویی پیش می رود و لاپوشانی در خیلی از موارد جز لاینفک رفتار ناهید (مادر) می شود. و این یکی از مشکلات شخصیت پردازی ناهید است .

آیدا پناهنده به خوبی توانسته است در مواردی از زیر و بم مادر بودن شخصیت در فیلمش بهره ببرد. شاید اگر کارگردان فیلم یک مرد بود به خوبی از بعضی از صحنه های حساس مادرانگی نمی توانست پرده بردارد و ملودرام های خوبی را رقم بزند .

ناهید با اینکه برای فرزندش تا می تواند تلاش می کند و برای هر کنش از جامعه واکنشی را نشان می دهد، اما به شدت جامعه ستیز است و جامعه را پس می زند؛ جامعه ای که یک زن جوان بدون شوهر را خط بطلان افتادن در گناه می داند. اما این خط داستانی در ورطه انگ چسبانی به انسان ها و جامعه نمی افتد و روایت را منطقی پیش می برد .

فیلم راه و روش های یادگیری شخصیت پسر و تقلید کورکورانه از پدر را نشان می دهد. در واقع در کنار شوهری آس پاس و معتاد و قمار باز، ما با پسری مواجه ایم که از همان پدر که به جای یادگیری درس به سمت بازی قمار می رود و در این راه هم دقیقاً مشابه پدر هم قمار را پیروز می شود و هم کتک می خورد. فیلم آسیب شناسی اجتماعی از روابط پسرانی که بچه های طلاق هستند و در سنی بسیار سرنوشت سازی قرار دارند و تلاش هایی که مادر برای جلوگیری از دچار شدن فرزندش همانند سرنوشت پدرش را بیان می کند، در خیلی از موارد دیدنیست .

فیلم از یک لحاظ جلب توجه میکند ؛ لوکیشن فیلم در بندر انزلی است و روایت فیلم کاملاً در همان حوالی پیش می رود و زبان شخصیت ها شمالیست و از این لحاظ به خوبی فیلم توانسته است از حال و هوای محیطی و جاذبه های دریا و فرهنگ آن منطقه در خط داستانی خود بهره ببرد .

ولی یکی از مشکلات فیلم در مصاف با شخصیتی به نام مسعود رقم می خورد. مسعود مردیست که برای ازدواج با ناهید تلاش می کند و دختری نیز از ازدواج قبلیش دارد و تلاش او در مرحله اول صیغه کردن ناهید است ولی به مرور که پیش می رود فیلم از او شخصیت منفعل و نامطمنی می سازد. در واقع مسعود در ظاهر عاشق ولی در باطن انگار برای ازدواج با ناهید و کمک به او نامطمئن جلوه می کند و متأسفانه شخصیت پردازی او نیز ضعیف عمل می کند .

فیلم جوایز بسیاری از جشنواره های مختلف خارجی گرفته است و مطمناً به یک بار دیدنش می ارزد و فیلم بدی نیست .

مجتبی یوسفی

مهمان

برای ارسال دیدگاه باید وارد شوید