news-background
news-background

انتقاد مترجمان یونانی کتاب The Odyssey هومر از فیلم نولان: متمایل به احساسات‌گرایی مدرن؛ قهرمان مردی عادی است

«امیلی ویلسون» مترجم زبان یونانی که کتاب «ادیسه» هومر را به انگلیسی برگردانده می‌گوید فیلم «ادیسه» (The Odyssey) «کریستفر نولان» از جهات مختلف رضایت‌بخش است. همزمان با اکران این فیلم کتاب ترجمه تحسین‌شده او به فهرست پنج کتاب پرفروش در آمازون رسیده و باعث شده فروش آثار مشابه با رشد مواجه شود. نولان پیش‌تر گفته بود جمله آغازین «با من از مردان پیچیده سخن بگو» الهام‌بخش او بوده است.

فیلم نولان که در آخر هفته اول بیش از ۲۶۰ میلیون دلار فروخته و بهترین نقدهای کارنامه فیلمساز را دریافت کرده، با این حال مترجم را راضی نکرده است.

او به «آسوشیتد پرس» می‌گوید: «می‌خواهم از این حقیقت تجلیل کنم که افراد بسیار زیادی از «ادیسه» آگاه شده‌اند و به سراغ این شعر رفته‌اند. در عین حال، حس کردم که کریستفر نولان سعی داشته همه‌چیز را وارد فیلم کند اما مضامین اساسی شعر را از دست داده است.»

«ادیسه» درباره ادیسیوس با بازی «مت دیمون» و سفر ۱۰ ساله او از تروا تا ایتاکا برای بازگشت به خانه پس از جنگ تروا است. او در این مسیر به غول‌های سیکلوپ و گروهی از سیرن‌ها که سعی می‌کنند او را فریب دهند برخورد می‌کند. در این میان همسرش خواستگارانی که تصور می‌کنند ادیسیوس مرده، از جمله آنتینوس را پس می‌زند و پسرش تلماخوس جست‌وجو برای یافتن پدر را آغاز می‌کند.

منتقدین نمایش بازیگران و مقیاس فیلمی که برای اولین بار در تاریخ سینما تماماً با دوربین آیمکس ضبط شده را ستوده‌اند. اما اختلاف میان پژوهشگران و منتقدین به نظر از متمایل شدن اثر به نگاه نولان و یا هومر برمی‌گردد. ویلسون و مترجم دیگری به نام «دنیل مندلسون» هر دو فیلم نولان را می‌پسندند و «ظرافت بصری عالی» آن تمجید می‌کنند اما هر دو می‌گویند تلاش فیلمساز برای خلق اثری منحربه‌فرد به تصمیمات نادرستی منجر شده است.

مندلسون پیش‌تر از انتخاب «لوپیتا نیونگو» آفریقایی تبار برای نق «هلن تروا» حمایت کرده و گفته بود این اقدام روشی برای به چالش کشیدن «تصور ما از زیبایی و هویت» است. اما ایرادی که از کارگردان می‌گیرد این است که او شخصیت ادیسیوس را «فاقد زیرکی، شوخ‌طبعی، و فریبندگی مکارانه» نشان داده است. او ادعا می‌کند که یکی از زیرک‌ترین شخصیت‌های تاریخ ادبیات به پروتاگوینستی بی‌قرار تبدیل شده که شبیه آن در فیلم‌های «اوپنهایمر» (Oppenheimer) و «ممنتو» (Memento) دیده شده بود.

مندلسون که ترجمه‌اش از «ادیسه» در سال ۲۰۱۵ منتشر شده، در «نیویورک ریویو آو بوکس» می‌نویسد: «این ادیسیوس رنج‌برده و گناه‌آلود، محروم از شوخی و بذله‌گویی، و فریبندگی و زیرکی است، برادر شخصیت مبتلا به فراموشی و پریشان «ممنتو»، «بتمن»، «اوپنهایمر» مردانی رنج‌دیده از گذشته‌هایی که هریک به طریقی با آن کشمکش دارند. نولان قهرمان هومر را فقط در خیال خودش بازآفرینی کرده.»

«گرث هایندز» نویسنده رمان مصور «ادیسه» موضع مشابهی با مندلسون درباره تفسیر نولان از ادیسیوس دارد و می‌گوید این شخصیت «خوش‌بیان و نیرنگ‌باز» حالا به «مردی عادی تبدیل شده که در ظاهر شریف است، مگر در چند موقعیت که بعدها روانش را آزارش می‌دهد.»

فیلم «تأثیرگذار» نولان از نگاه هایندز این پرسش را مطرح می‌کند که شخصیت اصلی یک داستان را تا چه اندازه می‌توان تغییر داد پیش از آنکه خود قصه به کلی دگرگون شود: «این یکی از مسائل جالبی است که نولان ما را در معرض اندیشیدن پیرامون آن قرار می‌دهد.»

ویلسون غیبت خدایانی چون زئوس و پوزئیدون و محکوم کردن همزمان جنگ و ترس از درگیری جسمانی را زیر سؤال می‌برد و می‌گوید برخی از صحنه‌های فیلم، مشخصاً صحنه‌های سگ ادیسیوس «به سمت احساسات‌گرایی مدرن متمایل می‌شود. همه سگ‌ها را دوست دارند.»

ویلسون در پایان دیدن فیلم را با همه این تفاسیر توصیه می‌کند: «اگر می‌توانید فیلم را روی پرده بزرگ ببینید حتماً باید این کار را بروید.»

دیدگاه‌ها

برای ارسال دیدگاه باید وارد شوید