تقدیر دبیر جشنواره ونیز ۲۰۲۲ از «انرژی سینمایی رام‌نشدنی» ایران

زمان مطالعه: ۳ دقیقه

سینمای ایران به‌رغم زندانی شدن چند فیلساز حضور قدرتمندانه‌ای در جشنواره‌های پاییز امسال دارد. «ورایتی» این حضور را یک «انرژی سینمایی رام‌نشدنی» می‌نامد و از سر برآوردن آثار ایرانی در جشنواره‌هایی چون برلین، کن، کارلووی واری و ونیز می‌نویسد. «لیلا حاتمی» بازیگر «جدایی نادر از سیمین» (A Separation) نیز از سوی دیگر یکی از اعضای هیأت داوران جشنواره ونیز هفتاد و نهم است.

«آلبرتو باربرا» دبیر جشنواره ونیز می‌گوید: «هرگز این همه فیلم ایرانی برای ثبت نام دریافت نکرده بودیم، و بسیاری از آن‌ها فیلم‌های خوبی‌اند.» او اضافه می‌کند که «تناقضش در این است که این اتفاق در حالی افتاده که رژیم ایران یکی از محافظه‌کارترین و سرکوبگرترین‌ها در دنیاست.»

«جعفر پناهی» فیلمساز محبوسی است که امسال فیلم «خرس نیست» (No Bears) را در ونیز دارد و به گفته باربرا تنها «سعی می‌کند آزادانه نقطه نظرات مخالفش را بیان کند.» باربرا «خرس نیست» را «بهترین فیلم [پناهی» در یک دهه گذشته» می‌خواند و می‌گوید: «یک فیلم سیاسی نیست. در واقع یک فیلم عاشقانه است.»

پناهی و «محمد رسول‌اف» دیگر فیلمسازی که در بند شده، این هفته با انتشار بیانیه‌ای از زندان اوین گفتند که «امید خلق دوباره هنر دلیل زندگی» است. آن‌ها تأکید کردند که «سینمای مستقل بازتاب‌دهنده زمانه خودش است.»

«وحید جلیلوند» که امسال فیلم «شب داخلی دیوار» (Beyond the Wall) را در بخش مسابقه ونیز دارد و «بدون تاریخ بدون امضا» (No Date, No Signature) او در این جشنواره اکران شده می‌گوید: «رنج پتانسیل بیشتری به وجود می‌آورد. معضلات بیشتر و در نتیجه درام بیشتر. شاید در کشورهای غربی و ایالات متحده، هنرمندان باید در جست‌وجوی درام باشند. اما در ایران، درام وجود دارد.»

«جنگ جهانی سوم» (World War III) به کارگردانی «هومن سیدی» دیگر فیلم ایرانی بخش «افق‌ها» در این دوره است. داستان این فیلم در مورد کارگر روز مزد و بی‌خانمانی به نام شکیب است که به عنوان بازیگر سیاهی لشکر فیلمی در مورد جنایات هیتلر در جنگ دوم جهانی استخدام می‌شود.

سیدی می‌گوید: «جوامعی که یک رژیم تمامیت‌خواه بر آن حاکم است بیشترین آنارشیست‌ها را خلق می‌کند. همیشه می‌خواستم بدانم که ظلم و سرکوب در دنیا تا کجا ادامه پیدا می‌کند و انسان‌هایی که توسط حاکمان این جوامع بیمار زیر پا گذاشته می‌شوند چه کسانی هستند.»