هوشنگ ابتهاج در ۹۴ سالگی درگذشت

زمان مطالعه: ۲ دقیقه

«امیر هوشنگ ابتهاج» شاعر و پژوهشگر معروف به «ا.ه. سایه» در آلمان از دنیا رفت. درگذشت او را «یلدا ابتهاج» در اینستاگرام تأیید کرده و می‌نویسد: «بگردید، بگردید، درین خانه بگردید درین خانه غریبید، غریبانه بگردید. سایه. سایه ما با هفت‌هزارسالگان سربه‌سر شد.»

ابتهاج ۶ اسفند ۱۳۰۶ در رشت متولد شد و دوران دبستان و دبیرستان را در تهران گذراند. او که در سال ۱۳۲۵ اولین دفتر شعر خود را در سبک کلاسیک منتشر کرد، در ابتدای راه شاعری از شعر نیمایی پیروی کرد اما بعدها به سرودن غزل متعهد ماند.

تصحیح حافظ «حافظ به سعی سایه» که اولین بار در سال ۱۳۷۲ منتشر شد، «سراب»، «آینه در آینه»، «یادگار خون سرو» و «سیاه‌مشق» از جمله دیگر آثار به جا مانده از «سایه» است.

ابتهاج چند سال قبل در مصاحبه با «مریم عرفان» از وزن شعر فارسی گفته بود: «اتفاق عجیبی در شعر و زبان فارسی افتاده است که قواعد نظمش هماهنگی حیرت‌آوری با موسیقی دارد و این غیر از آن موسیقی است که همراه خواندن شعر کسی نوازندگی می‌کند. ما لالیم. داریم لال بازی می‌کنیم. من خیال می‌کنم بعد از هشتاد و چند سال تجربه شعری، تقریباً زبانم به جایی رسیده که از عهده گفتن خیلی حرف‌ها می‌توانم بربیایم. اما اگر حرف دلم را به شما بزنم، در موفق‌ترین شعر‌هایی که گفته‌ام، نزدیک یا کمتر از ۲۰ درصد آنچه می‌خواستم را گفته‌ام. نمی‌شود گفت. این زبان برای بیرون از شما ساخته شده... ولی درد را شما چگونه می‌خواهید به من بگویید؟»

ابتهاج اضافه می‌کند: «یکی از افسوس‌های من هنوز هم در این آخر عمر این است که ای کاش اتفاقی می‌افتاد و من دنبال موسیقی می‌رفتم. برای اینکه در خودم حس می‌کنم این را. می‌بینم که مایه‌ای که ذهن من هست بیشتر به موسیقی کشش دارد. موسیقی خیلی خالص‌تر از شعر است. شعر به تفاهمی بستگی دارد که میان من و شما در مورد کلمات هست. موسیقی به تفاهمی احتیاج ندارد.»