گزارش مراسم رونمایی از آغاز طرح «اکران حقیقت»
مراسم رونمایی از آغاز طرح «اکران حقیقت»، شامل پنج فیلم مستند، روز دوشنبه ۱۸ مرداد با حضور محمد حمیدیمقدم، مدیرعامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، حامد شکیبانیا، معاون مستند، مرتضی رزاقکریمی، قائممقام مرکز، مصطفی رزاقکریمی، کتایون جهانگیری، فرشاد اکتسابی، محسن خانجهانی و مهدی باقری برگزار شد. حمیدیمقدم در این مراسم، بدین مسئله تاکید داشت که نمایش آثار مستند تنها یک کار فرهنگی نیست و بلکه هدف اصلی، درآمدزایی برای فعالان در این عرصه فیلمسازی است که در ابتدای کار، تا حدی به این هدف رسیدهایم. اخبار سینمای جهان را از ۳۰نما دنبال کنید.
در ابتدای این نشست، حمیدیمقدم، مدیر عامل مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی، عنوان کرد: «از سال ۱۳۹۸ که مصادف با ورود من به مرکز گسترش بود، نیاز به تحولی در حوزه عرضه فیلمهای مستند داشتیم. در سال ۱۳۹۹ با ورود محمد طیب به مرکز برای ایجاد اتفاقهای جدید در چند جهت، ریلگذاری شد.»
او در ادامه گفت: «یکی از آسیبهایی که بررسی کردیم این بود که تولید فیلم مستند در مرکز گسترش در جایی گیر میافتد، آن هم بحث عرضه است. اتفاقاتی در نمایش فیلم هنری و مستند مثل اکران در سینماهای هنر و تجربه رخ داده است، اما باز هم انبوهی از تولیدات به فرآیند پخش نمیرسیدند، به همین دلیل کار گروهی در مرکز گسترش با هدف اکران فیلم مستند شکل گرفت.»
حمیدیمقدم به این نکته تاکید کرد: «از سال ۹۹، افق پیش رویمان اکران مستند بود. احساس میکردیم که هرچقدر به اکران مستند بها داده شود و به تقویت آن بینجامد، خوب و موثر است. شکل واقعبینانه توقع از عرضه و اکران مستند، باید با خود فیلم نسبت درستی داشته باشد. خیلی وقتها این بحث وارد حوزه احساسی میشود و توقع بیش از اندازه داریم. چیزی که در مرکز طراحی شد این بود که بتوانیم به صورت تدریجی، ارتباط ویژهای میان مردم و سینمای مستند برقرار کنیم. یعنی پیوستگی، استمرار و سبدی که باعث میشود تا مخاطب در هر شرایطی بتواند فیلم مستند را بدون مشکل انتخاب کند.»
وی در ادامه افزود: «اکران برخط چهاردهمین جشنواره «سینماحقیقت» اشتیاقی ایجاد کرد که ادامه دارد. هنوز جشنواره پانزدهم شروع نشده، سیل مشتاقان برای اکران آنلاین آثارشان قابل توجه است. ما با فرصت نمایش در مراکز و پاتوقهای فرهنگی در تهران و استانها هماهنگ و همراه هستیم. این باعث ایجاد شاخه مویرگی اکران حقیقت میشود.»
حمیدیمقدم اما درباره بحث برگشت مالی اکران فیلمهای مستند گفت: «یکی از نکات طرح «اکران حقیقت» این است که ما عامالمنفعه و فقط برای کار فرهنگی، آن را آغاز نکردهایم. دلایل ما در ابتدا ارتباط مستند با مردم و مخاطبان است، در مرحله بعد برگشت سرمایه حتی در شکل حداقلی خود اهمیت دارد. این نکتهای است که به عنوان تیتر انتخاب و اعلام کردیم که باید از مستند درآمدزایی کنیم، شاید در ابتدا خیلیها به آن امیدی نداشتند اما خوشبخانه انجام شد و ادامه مییابد.»
وی همچنین خاطرنشان کرد: «ما حضور و حرکتهای مختلفی در جشنوارهها داشتیم اما چقدر میتوانیم از اقتصاد سینمای مستند در این چتر بزرگ جهانی بهرهمند شویم؟ این مساله هیچگاه اتفاق نیفتاده بود و اغلب مستندها تنها حضور جشنوارهای داشتند.»
حمیدیمقدم اما ضمن اشاره به پیشبرد طرحهای دیگری در مرکز گسترش همزمان با طرح «اکران حقیقت» عنوان کرد: «کاتالوگ دیجیتال و دو زبانه مرکز گسترش به زودی رونمایی میشود. این طرح باعث میشود تولیدات مرکز در تمام نقاط دنیا و به راحتی قابل پایش باشند، یعنی پخشکننده و خریدار، بدون نیاز به حضور فیزیکی ما در جشنوارههای بینالمللی، برای خرید فیلم به آثار مرکز دسترسی داشته باشند. خوشبختانه اولین مرحله از این تعامل، ۱۷ مردادماه شکل گرفت و پولی برای خرید چهار فیلم در حوزه پخش آنلاین و برخط کشور ژاپن به مرکز گسترش واریز شد. این موفقیت بزرگی است. شاید میزان پرداختها و درآمد، ابتدا کم باشد اما گام به گام جلوتر میرویم.»
در ادامه عنوان کرد: «پنج فیلم خوب در حوزههای مختلف داریم که با آنها «اکران حقیقت» را آغاز میکنیم، همچنین قرار است در پکیجهای مختلف این اکران تنوع ساختاری و طعم داشته باشیم که مخاطب را جذب کند، پکیجمان باید متفاوت باشد و تنها در حوزه مستند اجتماعی نباشد.»
حمیدیمقدم در پایان، درباره مستندهای که در پکیج اول «اکران حقیقت» حضور دارند، توضیحاتی را مطرح ساخت: «در پکیج اول «بر سر خاک» ساخته محسن خانجهانی در حوزه محیطزیست، «در جستجوی خانه خورشید» به کارگردانی مهدی باقری در حوزه زیستبوم یا شهر را داریم که به عنوان مهمترین پیوند انسان و محیط پیرامون بررسی میشود. در حوزه پرتره، مستند خاص و ویژهای را در میان مستندهای معاصرمان به نام «بانو قدس ایران» اثر مصطفی رزاق کریمی داریم که خیلیها مشتاق دیدن آن هستند، «زیر این چتر باران میبارد» اثر کتایون جهانگیری و «ف- الف» ساخته فرشاد اکتسابی از مستندهایی هستند که در حوزه اجتماعی جستجوگر حضور دارند.»
در پایان این مراسم اما فیلمسازان و مدیران مرکز گسترش، پوستر فیلمهای پپکیج اول «اکران حقیقت» را امضا کردند. «اکران حقیقت» که به اهتمام واحد بازرگانی مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی طراحی و اجرا میشود دارای ۲ مرحله است. در مرحله اول، مستندهای تولید شده در مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی به صورت آنلاین نمایش داده میشوند و همزمان و با عادیتر شدن شرایط بحرانی و پاندمی کرونا، فیلمها در بیش از ۵۰ مرکز فرهنگی و هنری و تعدادی از سینماها در سراسر کشور اکران خواهند شد. در مرحله دوم اما مستندهایی که متعلق به مرکز گسترش نیستند ولی شرایط اکران آنلاین و فیزیکی را دارند و متقاضی اکران در «اکران حقیقت» هستند، وارد چرخهی نمایش خواهند شد.