«الخاندرو اینیاریتو»: سینمای امروز مثل فاحشهای است که پول میگیرد
کارگردان برندهی اسکار در جشنوارهی فیلم سارایوو میگوید فیلمها باید «اسرارآمیزتر، درکناشدنی، شاعرانهتر و سرزندهتر باشند.»
«الخاندرو گنسالس اینیاریتو» کارگردان برندهی اسکار که در حال حاضر در کشور بوسنی و هرزگوین به سر میبرد تا جایزهی افتخاری جشنوارهی فیلم سارایوو را دریافت کند، در مورد وضعیت فعلی سینما سخنان پرشوری بیان داشته است. اینیاریتو معتقد است که فیلمها با روندی بسیار سریع به پیش میروند و ریتم روایتشان به سریالهای تلویزیونی محبوب شبیه شده، به ویژه سریالهای شبکههای اینترنتی.
اینیاریتو در این جشنواره تأکید میکند: «فیلمها به تأمل و به کمی طمأنینهی بیشتر نیاز دارند. و باید کمی اسرارآمیزتر، درکناشدنی، شاعرانهتر و سرزندهتر باشند.» او اضافه میکند که فیلمهای دوران گذشته «روشهای متفاوتی از قصهگویی را میآزمودند، و سعی میکردند زبان سینما را به جلو ببرند. اثری از چنین فیلمهایی وجود ندارد. در حال حاضر ما با فیلمهای پرخرج و یا تجربهی دیدن سریال تلویزیونی در شبکههای آنلاین روبروییم.»
فیلمهای «از گور برخاسته» (The Revenant) و «بردمن» (Birdman) اینیاریتو لزوماً روند آرامی نداشتند، اما قصهای عمیق و شخصیت-محور روایت میکردند که بنابر گفتهی او در سینمای امروز یافت شدنی نیست. او میگوید: «زبان [سینما] در حال تغییر است، نیاز به پلات و روایت چنان شدید شده که نحوهی بررسی مضامین [توسط فیلمساز] را هم تغییر شکل داده است. مخاطب امروز بسیار بیصبر شده و میگوید: «این کافی نیست. یک نفر را بکش! کاری انجام بده.»
نگرانیهای اینیاریتو با بسیاری از همکارانش مشترک است اما شبکههای استریمینگ تاکنون همکاری نزدیکی با فیلمسازان داشتهاند. روز گذشته اعلام شد که «استیون سودربرگ» فیلم جدید خود با بازی «مریل استریپ» را در شبکهی HBO Max منتشر میکند. «آلفونسو کوارون» و «گییرمو دل تورو» هموطنان اینیاریتو نیز فیلمهای «رما» (Roma) و «۱۰ دقیقه پس از نیمهشب» را برای این شبکهها ساختهاند.
اینیاریتو که پنج بار برندهی اسکار شده بدون تردید انگشت اتهام به سمت فیلمهای پرخرجی میگیرد که هدفی جز فروش بلیت ندارند، اما از طرف دیگر تأثیر تلویزیون در سینما را هم نکوهش میکند. او میگوید: «تغییرات چنان سریع در حال وقوعاند که فیلمها اکنون باید بلادرنگ مخاطب را راضی کنند. باید جهانی باشند و باید پول بسیار زیادی کسب کنند، بنابراین در حال حاضر به آگهی تلویزیونی کوکا-کولایی تبدیل شدهاند که باید دنیا را راضی کند. چه اتفاقی خواهد افتاد وقتی برای مخاطب نسلهای جوانتر قابل فهم نباشد که فیلم گاهی هم میتواند شاعرانه و درکناشدنی و اسرارآمیز باشد؟»
«اولین فیلم یک کارگردان نباید بینقص باشد. شاعرانگی همین است، انسانی است، باید خامدستی وجود داشته باشد – این دقیقاً همان چیزی است که دوست دارم... دوست دارم مردم خودشان را همانگونه که هستند ابراز کنند، و این شامل اشتباهاتشان هم میشود...»
کارگردان «بابل» و «۲۱ گرم» پیش از دریافت جایزه نیز گفته بود: «اگرچه به اعتقاد بعضی سینما یک فرم هنری است برای بیان جهانبینی شخصی، اما برای بعضی دیگر سرگرمی محض است و مدیومی پولساز، یک صنعت.» او میگوید: «با وجود اینکه سینما مهمترین فرم هنری دنیای امروز است، اما مدیوم به فاحشهای تبدیل شده است که پول میگیرد.»